Οι Έλληνες δεν γράφουν πλέον Ιστορία (Γ’ μέρος)

Ξεχάσαμε την Μεγάλη Ιδέα, ξεχάσαμε τα μεγάλα ιδανικά. Ο Δραγούμης έλεγε πως τα έθνη πρέπει κάτι μεγάλο να βάλουν στο νου τους για να προκόψουν. Κι ο Ψυχάρης υποστήριζε: «Με την Ιδέα τη μεγάλη έγινε κι ο μεγάλος, ο άγιος ο Σηκωμός του 1821. Σηκώθηκε τότες η Ρωμιοσύνη όλη για να πάρη όχι την Αθήνα μονάχα, μα για να πάρη την Πόλη. Μ’ άλλα λόγια σηκώθηκε για μια Ιδέα. Και νίκησε. Την Πόλη δεν την πήρε, μπορεί μάλιστα και ποτέ της να μην την πάρη. Και τι σημαίνει: Την Ιδέα πάντα την έχει…Εγώ θαρρώ, κι ας με πούνε παράξενο, πως εκεί θα κατασταλάξη ο Ρωμιός και πως η Πόλη δική του είναι. Άλλοι θα πούνε πως πολύ άδικα βάνει τέτοια όνειρα με το νου του. Όσο θέλεις. Αν όμως, κι από τα 1821 δεν τον οδήγαε Ιδέα μεγάλη, και τα μικρά που κατώρθωσε, δεν θα τα κατώρθωνε ποτέ του». Ακόμα κι ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος μίλησε για την Μεγάλη Ιδέα:

«Ἄς θυμηθοῦμε τά μοιρολόγια τοῦ λαοῦ μας, τούς θρύλους, τίς παραδόσεις του, ἄς στρέψουμε τά βλέμματα πρός τή Μεγάλη Ἰδέα, πού ἐγαλούχησε τίς γενιές τῶν πατέρων μας, ἄς ἀναπολήσουμε τά μεγαλεῖα πού χάσαμε, τή γῆ πού διωχθήκαμε. Ἄς πυργώσουμε μέσα μας τήν ἐλπίδα, ἄς μή συμβιβασθοῦμε μέ τίς ἐπιταγές τῶν Μεγάλων, πού θέλησαν μιάν Ἑλλάδα μικρή καί ἀσήμαντη. Ἄς διατηρήσουμε στά στήθη μας ζωντανή τή φλόγα γιά τίς χαμένες, μά ὄχι λησμονημένες, πατρίδες. Ἄς ὁρκισθοῦμε νά ζήσουμε καί ν᾽ ἀγωνισθοῦμε κι ἐμεῖς καί τά παιδιά μας γι᾽ αὐτές. Ἄς μή θάψουμε τά ὄνειρα τοῦ Γένους. Ἄς ἀνάψουμε τό κερί τῆς εὐλαβείας μας πρός τούς ἀθάνατους νεκρούς μας καί ἄς τιμήσουμε τή θυσία τους. Οἱ λαοί πού ξεχνοῦν τήν ἱστορία τους, εἶναι καταδικασμένοι νά πεθάνουν. Κι ἐμεῖς πρέπει νά ζήσουμε. Νά ζήσουμε γιά νά συνεχίσουμε ὅ,τι ἄλλοι σταμάτησαν. Νά συνεχίσουμε τήν πορεία μας, νά δικαιώσουμε τήν ἱστορία μας». Και μας παρότρυνε: «Ὅλοι μαζί ἀγωνισθῆτε μέ πεῖσμα καί μέ πάθος νά κρατήσετε ὄρθιο ὅ,τι κινδυνεύει νά πέσει. Ἐνισχύστε μέσα σας τήν πίστη καί τήν ἐλπίδα καί προσηλωθεῖτε μέ φανατισμό στίς ρίζες σας. Μέ φανατισμό…».

Ο Δημήτριος Βεζανής επίσης μας έδειξε τον δρόμο, το ιδανικό που χρειάζεται το ελληνικό Έθνος: «Πρέπει όλοι να εμποτισθούν με το πνεύμα της Ιδέας και να εννοήσουν ότι είμεθα οδοιπόροι μιας γραμμής και φορείς και στρατιώται μιας πίστεως. Ιδίως, η νεά γενιά, εσείς οι νέοι, πρέπει να καταστήσετε την Μεγάλη Ιδέα κτήμα σας».

Ποιας πίστης; Της εθνικής πίστης, μιας και η θρησκευτική βρίσκεται μέσα στην έννοια Έθνος. Κι αυτός ήταν ο στόχος του Ίωνος: « Πως μπορούν οι άνθρωποι να μεγαλουργήσουν; Αν πιστεύουν σε εκείνο που κάνουν. Χωρίς πίστη τίποτε δε γίνεται. Τι πίστη να τους δώσω; Την εθνική πίστη, γιατί άλλη πίστη δε φαίνεται να μπορή να ζήση αυτό τον καιρό. Λοιπόν να τους ξυπνήσω, ξυπνώντας τους το εθνικό αίσθημα».

Σήμερα οι Έλληνες είναι παθητικοί, είναι κουρασμένοι, κοιμισμένοι από τις ανέσεις και το χάος της μοναξιάς των μεγαλουπόλεων, σκλάβοι της τεχνολογίας. Και για αυτό δεν είναι εθνικιστές. Διότι σωστά έλεγε ο Δραγούμης πως ο εθνικιστής είναι ενεργητικός άνθρωπος κι ότι αν ο Έλληνας πάψει να είναι εθνικιστής θα πάψει να είναι Έλληνας. Κι ο Έλληνας επιβάλλεται να ξαναβρεί την ενέργειά του, επιβάλλεται να γίνει εθνικιστής για να λυτρωθεί από τις νεωτερικές ιδέες, για να σπάσει τα δεσμά του από την κουλτούρα που του επιβλήθηκε – όπως και σε όλη την Ευρώπη – από τον κόσμο των νικητών. Και πάλι ο Δραγούμης δίδαξε τι εστί εθνικισμός: «Έτσι η ενέργειά μου, ζωή που έχω μέσα μου με φέρνει πίσω στο έθνος μου και κει μέσα χωμένος ενεργώ. Η ενέργεια μου με κάνει εθνικιστή, με ξαναφέρνει στο μέρος από όπου θέλησαν να με βγάλουν οι ιδέες του ενός και του άλλου». Και αλλού πάλι σημείωνε:

«Το λυπούμαι το έθνος μου και αξίζει τέτοιο έθνος να το βοηθούν τα παιδιά του, μα τα παιδιά του δεν είναι άξια να το βοηθήσουν και μόνον εύχονται και ελπίζουν, χωρίς όμως και να προσπαθούν κάτι καλό να του κάνουν, να το γνωρίσουν καλλίτερα και να το βάλουν σε καλό δρόμο. Μ’ αρέσει να καταπιάνομαι εγώ εκείνα που οι άλλοι μονάχα εύχονται να γίνουν. Καθένας που καταγίνεται με τη φυλή του δυναμόνει την ψυχή της, της προσθέτει έναν κόκκο ακόμα κοντά στους τόσους άλλους περασμένους. Είναι πλούσια η ψυχή της πολύ παλιάς φυλής μου, μα πάντα χρειάζεται καινούριους κόκκους για να τη δυναμόνουν, γιατί οι παλιοί μπαγιατίζουν. Ένα έθνος που γεννά ανθρώπους τέτοιους που κάνουν ωραίες πράξες, είναι ζωντανό. Κάθε καινούρια πράξη τους ζωντανεύει την εθνική συνείδηση».

Ο Περικλής Γιαννόπουλος τα έθεσε όλα ακριβώς όπως πρέπει να γίνουν, έδωσε το ιδανικό, έδειξε τον δρόμο, κήρυξε τον αγώνα για την Ελληνική Αναγέννηση κι ακόμα αυτός ο Αγών δεν ξεκίνησε. Μας καλύπτει και δεν χρειάζεται να προσθέσουμε τίποτα δικό μας διότι θα ήταν απολύτως περιττό. Παραθέτουμε εδώ τα τελευταία λόγια του στο «Νέον Πνεύμα»:

«Ἐπανάστασις καθιστῶσα Πανελληνίως ἁπτήν, τὴν ἄμεσον καὶ ἀπόλυτον αὐτὴν Ἀνάγκην, Ριζικῆς Τροπῆς πρός: ΝΕΟΝ ΠΝΕΥΜΑ. Πνεῦμα Θετικὸν καὶ συγχρόνως γνησίως Ἑλληνικόν: ΝΕΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΠΝΕΥΜΑ.
Πνευματικὴ Ἐπανάστασις, ἐξεγείρουσα ὅλας τὰς Ἠθικάς, Πνευματικάς καὶ Ὑλικὰς Δυνάμεις ὁλοκλήρου τῆς φυλῆς, ἑνοῦσα αὐτὰς καὶ ὁδηγοῦσα ἀποφασιστικῶς, ἵνα δημιουργηθῇ, διαπλασθῇ καὶ ὑπάρξῃ τέλος:
1ον ΝΕΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΠΝΕΥΜΑ.
2ον ΝΕΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΙΔΑΝΙΚΟΝ.
3ον ΝΕΑ ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΙΣ.
Ἐκ τούτων, δὲ μόνον, καὶ τούτων βαθύτατα Ἑλληνικωτάτων, προκύψῃ συνεπῶς:
1ον ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ.
2ον ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ.
Μόνον μία τοιαύτη, ἀλλὰ βαθυτάτη, ἀλλὰ ἀποφασιστικωτάτη, ἀλλα γενναιοτάτη, Πνευματικὴ καὶ Ἠθικὴ Ἐπανάστασις, ὀργανιζομένη στρατιωτικῶς, μεταξὺ τῶν πρωτίστων Ἀτόμων τῆς φυλῆς, ἀφοσιουμένη ὁλόκληρος, εἰς μακροχρονίους συστηματικούς, ὑπομονητικοὺς καὶ ἐπιμονωτάτους Ἀγῶνας, ἵνα ἐπαναφέρῃ τὸ ΠΝΕΥΜΑ ἐν Ἑλλάδι καὶ θέσῃ Αὐτὸ εἰς τὴν Διευθυντήριον θέσιν του, ἵνα Ἑλληνοποιήσῃ τὴν Ἑλλάδα, ἵνα ἀναπτύξῃ καὶ ἠθικοποιήσῃ τὰς Διευθυνούσας Τάξεις τοῦ τόπου καὶ διὰ τοῦ παραδείγματος αὐτῶν τὸν Λαόν, δυνατὸν νὰ διασώσῃ τὸν Ἑλληνισμὸν ἀπὸ τὰς ἐπισωρευομένας ἀποτελειωτικὰς καταστροφάς, δυνατὸν νὰ διασώσῃ τὸ σπουδαιότερον, τὴν ΤΙΜΗΝ Αὐτοῦ, ἀπὸ τὸ θέαμα Ἑλλάδος Ἐλευθέρας, πρὸ τῶν Ποδῶν τῆς Ἀκροπόλεως, μεθοκοπούσης, κυλιομένης ἀναιδέστατα καὶ ἀναισθητότατα εἰς τοὺς βορβόρους ΑΚΑΤΟΝΟΜΑΣΤΟΥ ΚΤΗΝΩΔΙΑΣ, δυνατὸν νὰ διασώσῃ αὐτὸν τὸν ἴδιον, τὸν ἐδῶ, ΑΝΗΘΙΚΩΤΑΤΟΝ ΛΑΟΝ, ἀπὸ τὸν ἐπικείμενον τελειωτικὸν καὶ Θεότυφλον: ΑΛΛΗΛΟΣΠΑΡΑΓΜΟΝ ΤΟΥ.
Καὶ ἡ Πνευματικὴ καὶ Ἠθικὴ αὐτὴ καὶ μόνη Ἐπανάστασις, Εἰλικρινεστάτη, Τιμιωτάτη, Ἀνδρειοτάτη καὶ Ριζικωτάτη, δυνατὸν νὰ παρουσιάσῃ, κατὰ τὴν Ἀρχὴν τοῦ Δευτέρου ἀπὸ τοῦ Ἀγῶνος Αἰῶνος, κατὰ τὸ 1921, ἀντὶ Ἑλλάδος Ἀτίμου καὶ ἐκ βάθρων ψεύδους καὶ καθ᾿ ὅλας της τὰς ἐκφράσεις ἐκ ρίζης Ἀνηθίκου, ἐμπαιζούσης ἑαυτὴν καὶ τὸν Κόσμον, Ἑλλάδα Παστρικήν, Τιμίαν, Ὀρθήν, πανηγυρίζουσαν τὴν Εἰλικρινῆ της Μετάνοιαν, τὸν Καθαρμόν της, τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸν λογικὸν δρόμον, καὶ τὴν Ἀληθινὴν ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΝ εἴσοδόν της μετὰ ἕνα, εἰς φραγκευμούς, Ἀναρχισμοὺς καὶ Ἀτιμασμούς, χαμένον Αἰῶνα, εἰς τὴν ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΝ.
Καὶ ἡ Ἐπανάστασις, αὐτή, ζητοῦσα ὁλόκληρον τὴν Πνευματικήν Ἠθικὴν καὶ Ὑλικὴν Δύναμιν τῆς φυλῆς πρὸς τὸν Ὡρισμένον καὶ Μοναδικὸν αὐτὸν Σκοπόν: τῆς Ἀναγεννήσεως Ἑλλάδος καὶ Ἑλληνισμοῦ, πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς Σύμβολον τελειωτικόν:
Ἢ ΕΛΛΑΣ Ἢ ΤΕΦΡΑ»

Η Ιστορία των προγόνων μας, η δαφνοστεφανωμένη, η αιματοβρεγμένη, η ηρωική, που έφερε το σπαθί στο χέρι, πέρασε κι εμείς είμαστε κληρονόμοι της. Όμως αποτελεί παρελθόν. Και το παρελθόν δεν είναι μέλλον διότι δεν αποτελεί ούτε καν παρόν. Το σημερινό παρόν δεν προμηνύει μέλλον όμως για το Γένος των Ελλήνων. Συνεπώς πρέπει να αγωνιστούμε για τους προγόνους μας που τους χρωστάμε όσα μας άφησαν και για τους απογόνους μας που τους χρωστάμε να τους αφήσουμε κάτι καλύτερο και ενδοξότερο από αυτό που βρήκαμε. Ας αντηχεί σε όλη την Ελλάδα και σε όσους Έλληνες υπάρχουν ακόμα, Έλληνες στην ψυχή, η φωνή του εθνικού μας ποιητή, Αριστοτέλη Βαλαωρίτη: «Ναι! Το μέλλον! Φθάνει πια το παρελθόν». Και το μέλλον απαιτεί αγώνες και θυσίες. Χωρίς αγώνες και θυσίες δεν θα υπάρξει μέλλον και δε θα υπάρξει Νίκη. Το πόσο χρόνο θα χρειαστούμε προς την Νίκη δεν πρέπει να το λογαριάζουμε. Ο εθνικιστής ποιητής μας το είπε, ο Παλαμάς: «Τα πράγματα αγάλια αγάλια και με κόπο πλάθονται. Δεν πέφτουν ουρανοκατέβατα, σαν τα μυθικά παλλάδια». Κι οι αγώνες λέει ο Δραγούμης είναι πιο όμορφοι κι από την Νίκη και σημειώνει στη «Σαμοθράκη» του που το νησί αυτό σχετίζεται με το άγαλμα της ξενιτεμένης θεάς Νίκης: «Αλλά δεν πρέπει να συλλογίζεται την επιτυχία, όταν πασκίζει για το έθνος του, παρά μόνο τον σκοπό. Η επιτυχία θα έλθη άμα δε τη συλλογίζεται, θα έλθη άμα συλλογίζεται πάντα τον σκοπό».

Και ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε τα πιο σημαντικά ίσως λόγια του μεγάλου μας Ηγέτη, Ιωάννη Μεταξά: «Πρέπει να γυρίσουμε πίσω εις τας πηγάς εκείνας, από τας οποίας έρρευσε το νερό του Ελληνικού Πολιτισμού καθαρό και αγνό και να αναβαπτισθούμε εκεί μέσα και να ξαναγίνουμε Έλληνες και τότε να ορμήσουμε εις ένα νέον μέλλον».

Μόνο για να πάμε μπροστά, μόνο για να κατακτήσουμε το μέλλον μας πρέπει να γυρίσουμε πίσω. Μα πρέπει να θυμηθούμε ποιοι είμαστε, τι όνομα φέρουμε και τι αίμα είμαστε. Πρέπει να βγούμε από την εποχή της λήθης για να νιώσουμε ότι ένιωσε κι ο Παλαμάς με την ποίηση του Βαλαωρίτη: «Άνθρωπος είσαι, και μ΄ένα τίτλο αρχοντιάς ξεχωριστό: ελληνικό αίμα, και κάτι θετικώτερο: ελληνική συνείδηση».

Αίας Δάλιος