Βασίλειος Δοργανάς: Μορφές και ιστορικές ενέργειες

18360613_1708159832816191_1874170805_n

Γράφει ο Βασίλειος Δοργανάς

Ολόκληρη η μέχρι τώρα ιστορία των λαών και των πολιτισμών υπήρξε μια πάλη μεταξύ μορφών οι οποίες έπλαθαν και αναδιαμόρφωναν ή παραμόρφωναν την πρωτογενή και ευμετάβλητη ύλη που αποτελούν οι φυλές και τα έθνη. Στο εσωτερικό κάθε φυλής αναδύονται σε κάθε εποχή, στη βάση ενός αστάθμητου παράγοντα ή μιας σχεδιασμένης επιλεκτικής προετοιμασίας, χαρισματικά μειοψηφικά στρώματα, προικισμένα με μια πραγματική θέληση ισχύος και ικανότητα σύλληψης των όρων εκπλήρωσης των ιστορικών πεπρωμένων. Είναι αυτοί που προορίζονται να γίνουν οι θεματοφύλακες των ψυχικών και πνευματικών αποθεμάτων του έθνους, να διαμορφώσουν και να επιβάλουν τις μορφές που θα του επιτρέψουν τη συνέχιση της ιστορικής του πορείας.

Η μορφή είναι ένα είδος ενέργειας που προσπαθεί να διαμορφώσει ένα περιβάλλον και ένα λαό, να τον εφοδιάσει με θεσμικές εκφράσεις και αισθητικές συλλήψεις που θα αποτελέσουν την ύπαρξή του και το αποτύπωμα στην αιωνιότητα και τις μελλοντικές γενεές. Η ύλη, το έθνος καθεαυτό μέσα στην υλικότητά και την αμεσότητά του είναι μόνο μια δυνατότητα και μπορεί να αλλοιωθεί ή ακόμα και να χαθεί οριστικά εάν δεν υποστεί την επεξεργασία των δρωσών και ισχυρών ενεργειών της φυσικής του ηγεσίας. Η συνεχής αυτή πάλη και αλληλοσυμπλήρωση μεταξύ του στατικού, υλικού, άμεσου και αισθητού στοιχείου και του δυναμικού, ενεργειακού, αναπλαστικού και αυταρχικού στοιχείου αποτελεί την κινητήριο δύναμη που προεδρεύει στην εμφάνιση, ακμή και πτώση των πολιτισμών. Η μορφή-ενέργεια καθιστά με λίγα λόγια μια ατομική η συλλογική οντότητα ή ένα αντικείμενο αυτό που είναι πραγματικά, κατά τον ίδιο τρόπο που η τέχνη και η εργασία ενός γλύπτη δύνανται να διαμορφώσουν σε έργο τέχνης μια μάζα από μάρμαρο η οποία σε διαφορετική περίπτωση θα παρέμενε δημιούργημα εν δυνάμει και θα μπορούσε να γίνει εξίσου καλλιτέχνημα ή σωρός από μαρμαρόσκονη.

Ωστόσο κάθε δρώσα μειοψηφία με χαρισματικά και ηγετικά χαρακτηριστικά δεν εργάζεται κατα ανάγκη για το καλό του έθνους, κι επιπλέον η πάλη μεταξύ μορφών και ενεργειών μετατίθεται αναπόφευκτα και στις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών λαών.
Σε συνθήκες παρακμής, δηλαδή απώλειας μορφών και ενεργειών ένας λαός μπορεί κάλλιστα να υποστεί την επίδραση ενός άλλου, να αλλάξει μορφή και κατά συνέπεια να μετατραπεί σε κάτι άλλο από αυτό που είναι στην πραγματικότητα. Ο ρόλος του εθνικισμού ως μορφοποιού πρωτοπορίας είναι να ανακύψει βαθιά ώστε να ανασύρει από την λήθη τα θεμελιώδη στοιχεία της εθνικής ταυτότητας και να τα απελευθερώσει από ξεπερασμένες ή ακατάλληλες μορφές επαναστατικοποιώντας τα. Αυτό είναι και το βασικό χαρακτηριστικό της συντηρητικής επανάστασης η οποία στοχεύει στο να ξαναφέρει στην επιφάνεια ό,τι δεν είναι ούτε παλαιό ούτε νέο, αλλά αέναο. Από εκεί και μόνον από εκεί αντλούν την νομιμοποίησή τους οι επαναστάτες εθνικιστές και με βάση αυτήν την πραγματικότητα αρνούνται να φέρουν ή να υπηρετήσουν οποιαδήποτε άλλη μορφή εκτός από τη δική τους. Διότι κάθε μορφή, θεσμός, αισθητική φέρουν ατόφια τα χαρακτηριστικά αυτών που τα δημιούργησαν και δεν είναι ποτέ αυθόρμητα ή ουδέτερα.

Ο ελληνικός εθνικισμός δεν είναι ντετερμινισμός αλλά διαλεκτική, η διαύγειά του δεν βασίζεται πάνω σε μια ζωολογική ή φυτολογική θεώρηση αλλά στην συνείδηση μιας γόνιμης και δυναμικής αλληλεπίδρασης του στατικού και του δυναμικού, του υλικού και του πνευματικού, του αυθόρμητου και του συνειδητού.