Η επίσκεψη του Ριβέρα στον Μπενίτο Μουσολίνι

jose-antonio-uniforme-falange

Από τον πρόλογο στο βιβλίο του Μουσσολίνι «Ο Φασισμός» Οκτώβριος 1933. Το κείμενο περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Λόγοι Μάχης», εκδόσεις Ελεύθερη Σκέψις, μετάφραση Θεόδωρου Μανιάτη

Είδα από κοντά τον Μουσολίνι, κάποιο απόγευμα του Οκτωβρίου 1933 στο Παλάτσο Βενέτσια, στην Ρώμη. Η συνάντησις εκείνη μου έδωσε την ευκαιρία να καταλάβω τον Φασισμό πολύ περισσότερο από την ανάγνωσι πολλών βιβλίων. Ήταν 6.30 το απόγευμα. Στο Παλάτσο Βενέτσια δεν υπήρχε ίχνος εκνευρισμού. Στην πύλη δύο φρουροί και ένας φιλήσυχος κλητήρας. Θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθή πως ήταν πολύ ευκολότερο να μπης στο κτίριο όπου εργάζεται ο Μουσολίνι, παρά σε οποιοδήποτε άλλο κτίριο άλλων κυβερνητών. Μόλις είπα πως με είχε καλέσει να τον επισκεφθώ, με συνόδευσαν σιωπηλοί μέχρι τον προθάλαμο του Μουσολίνι. Τρία τέσσερα λεπτά αναμονής και η πόρτα άνοιξε.
Ο Μουσολίνι εργαζόταν μέσα σ’ ένα τεράστιο μαρμάρινο σαλόνι σχεδόν γυμνό. Στεκόταν πίσω από το γραφείο του στην άλλη άκρη της εισόδου, σε μια γωνιά. Φαινόταν πολύ μακριά μέσα σ’ αυτήν την απεραντοσύνη του σαλονιού. Με έναν Ρωμαϊκό χαιρετισμό και μ’ ένα χαμόγελο με προσκάλεσε να πλησιάσω. Στην συνέχεια αφού καθήσαμε, ο Ντούτσε άνοιξε την συζήτησι. Τον είχα ξαναδεί κατά την διάρκεια μιας εθιμοτυπικής ακροάσεως όταν με είχε δεχθή μαζί με άλλους φοιτητές της Μαδρίτης. Αλλά, όπως όλοι άλλωστε, τον γνώριζα κι’ από τις φωτογραφίες πού σχεδόν πάντα τον απεικόνιζαν με στρατιωτική στολή την ώρα που χαιρετούσε ή εκφωνούσε λόγους. Όμως ο Ντούτσε του Παλάτσο Βενέτσια ήταν πολύ διαφορετικός. Με τα μαλλιά του που άσπριζαν, κάπως κουρασμένος και με κάποια δόσι ανεμελιάς για την πολιτική του ενδυμασία Δεν ήταν ο αρχηγός των θορυβωδών συγκεντρώσεων αλλά εκείνος μιας υπέροχης γαλήνης. Μιλούσε αργά, αρθρώνοντας όλες τις συλλαβές-όταν έδωσε μια διαταγή από το τηλέφωνο την έδωσε απλά με έναν πολύ ήρεμο τόνο,-μερικές φορές όταν κάποια λέξις μου τον εξέπληττε, έσπρωχνε το κεφάλι προς τα πίσω άνοιγε διάπλατα τα μάτια και για μια στιγμή έδειχνε τις κυκλωμένες από το ασπράδι κόρες των ματιών του άλλες φορές χαμογελούσε ήρεμα. Έχει μια αξιοσημείωτη προδιάθεση να παρακολουθή τον συνομιλητή του. Μιλήσαμε μισή ώρα περίπου. Έπειτα με συνόδευσε μέχρι την έξοδο. Δεν είναι πολύ ψηλός τώρα δεν έχει, αν υποθέσουμε πως είχε ποτέ, την άκαμπτη στάσι του στρατιωτικού αρχηγού: αντιθέτως’ η πλάτη του άρχιζε να καμπουριάζη ελαφρά. Φθάνοντας στην πόρτα, με τόνο πατρικό, και δίχως ίχνος εμφάσεως μ’ αποχαιρέτησε: «Εύχομαι σ΄ εσάς και στην Ισπανία κάθε ευτυχία». Έπειτα επέστρεψε στο γραφείο του και ξανάρχισε την εργασία του.
Η ώρα είναι 7. Οι κάτοικοι της Ρώμης μετά το τέλος των καθημερινών ασχολιών τους. σκορπίζονταν στους δρόμους μέσα στο ζεστό απόγευμα Η λεωφόρος ήταν γεμάτη κίνησι και θόρυβο όπως στην οδό Αλκαλά παρόμοια ώρα Ο κόσμος έμπαινε στα καφενεία και στους κινημα­τογράφους .
Θα μπορούσε να πη κανείς πως μόνον ο Ντούτσε συνέχιζε να δουλεύη πλάι στο λαμπατέρ, σε μια γωνιά του τεραστίου και άδειου σαλονιού. Να προστατεύη τον λαό του και την Ιταλία, να νοιώθη τους κτύπους της καρδιάς της σαν να ήταν η μικρή του κόρη. Ποιό σύστημα διακυβερνήσεως; ποιό σύστημα μέτρων και σταθμών, συμβουλίων και συνελεύσεων μπορεί να αντικατασταθή με την εικόνα αυτή του ήρωος που έγινε Πατέρας, ένας πατέρας που αγρυπνά κοντά σ’ ένα συνεχώς αναμμένο λαμπατέρ πάνω από τις αγωνίες και την ανάπαυσι του λαού του;

78_-jpg