Ο καλογερισμός έριξε την Πόλη

xn1j4978

Η αποφράδα ημέρα της 29ης Μαϊου του 1453 μας αφήνει ένα δίδαγμα το οποίο δεν πρέπει να παραβλέψουμε ούτε ως Έλληνες αλλά ούτε ως φασίστες: ο καλογερισμός υπήρξε και παραμένει εχθρός του Έθνους και της Φυλής και φέρει την ευθύνη για την Άλωση της Αυτοκρατορίας μας. Ακόμα και σήμερα προωθείται το καλογερικό πνεύμα μέσω κάποιων προφητειών όπου ξεδιπλώνεται το σχέδιο του Θεού και ότι η Ελλάς χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα θα ξαναγίνει μεγάλη και θα πάρει την Πόλη, ότι θα γίνουν πόλεμοι αλλά δεν θα πολεμήσουμε εμείς κι ότι ο Θεός μας τιμωρεί επειδή απομακρυνθήκαμε από τον λόγο του. Αυτά και άλλα πολλά προωθούν μια παθητικότητα η οποία είναι καταστροφική και συνάμα αντίθετη με το φασιστικό ιδεώδες. Ο Περικλής Γιαννόπουλος που δεν ήταν πολέμιος της θρησκείας εντόπισε το πρόβλημα του καλογερισμού και εναντιώθηκε με την αιχμηρή του πένα και τον οργισμένο λόγο του. Παραθέτω αρχικά τα λόγια του από βιβλίο «Έκκλησις προς το Πανελλήνιον Κοινόν» και εν συνεχεία τα όσα καταγράφει η έγκυρη εγκυκλοπαίδεια «Ήλιος» για την νοσηρή επίδραση του καλογερικού πνεύματος κατά του Έθνους και της Φυλής.

giannopoulos_perikles-3-472x768

«Ἡ Πόλις ἔπεσεν. Καὶ τόσον κατεπλάγη ἡ Φυλὴ χάσασα τὴν Κυριαρχίαν, ὥστε ἀκόμη διαμένει ἀνάσκελα πεσμένη καὶ ἡ Ἑλλ. Ψυχὴ περίτρομος σὰν κεραυνοβολημένη ἀκόμη ἕως τώρα καὶ ἀπολύτως τίποτε ἄλλο δὲν δύναται νὰ ἐξηγήσῃ τὴν τρομερὰν αὐτὴν Δουλείαν τῆς Ἑλλ. Φυλῆς καὶ τοῦ Ἕλληνος καὶ τοῦ Ἑλλ. Πνεύματος… εἰς ΑΣΙΑΝΟΝ κατακτητὴν ἐπὶ τόσους αἰῶνας καὶ τώρα ἀκόμη -Γεγονὸς ἐντελῶς ΑΚΑΤΑΝΟΗΤΟΝ- ἐκτὸς τοῦ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ.

Ἡ μόνη διαφορὰ ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ Τούρκου καὶ Καλογέρου εἶνε μόνον ὅτι ὁ ἕνας φορεῖ μαῦρο καὶ ὁ ἄλλος κόκκινο Φέσι.

Ἐὰν ὁ Τοῦρκος ἐπείραζε τὸν ΚΑΛΟΓΕΡΟΝ ὁ Ζυγὸς θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ συγκρατηθῇ, θὰ ἀνετινάσετο τάχιστα εἰς τὸν ἀέρα. Ἀλλ᾿ ὁ Τοῦρκος μεγαλοφυῶς περιποιηθεὶς τὸν Καλόγερον, παραχωρήσας εἰς αὐτόν, ὅ,τι ποτὲ οἱ Αὐτοκράτορές μας χάριν τοῦ Ἐθνικοῦ Σκοποῦ δὲν τοῦ ἐπέτρεψαν, μοιράσας μαζύ του τὸν Δεσποτισμόν, διὰ μιᾶς μόνης πράξεως ἐστερέωνε δι᾿ αἰῶνας τὴν Κατάκτησίν του. Ὁ Καλογερισμὸς ὁ τόσον φύσει πολέμιος τοῦ Κράτους, ὁ τόσον ἐκ φυσικῆς ἀνάγκης, ἂν καὶ Ἕλλην, πολεμήσας τὸ Κράτος καὶ τόσον δυνατὰ πολεμηθεὶς καθ᾿ ὅλους τοὺς αἰῶνας ἀπὸ τοὺς Αὐτοκράτορας, τοὺς κυττάζοντας πρωτίστως τὸ συμφέρον τῆς Φυλῆς, εὑρέθη διὰ πρώτην φορὰν μονομερῶς Ἀπόλυτος Κυρίαρχος τῆς Φυλῆς, ἀκριβῶς ὅπως ὁ Σουλτάνος. Καὶ δι᾿ αὐτὸ ἔδωκαν τὰ χέρια καὶ ἐπέρασαν θαυμάσια.

Ὁ Χριστιανισμὸς ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐφαίνετο σώζων τὴν Φυλὴν καὶ τὴν διέσωζε πράγματι ἐν μέρει, ἀφ᾿ ἑτέρου ὅμως ὑπῆρξε καὶ εἶνε καὶ τώρα γενικῶς: ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ.

Ὁ Ἐγκληματικὸς Καλογερισμὸς ὁ πάντοτε ἐμπνέων τὴν ἀποθάρρυνσιν εἰς τὴν Φυλὴν καὶ ὑπό τοὺς Αὐτοκράτορας, ὁ φωνάζων καὶ ἐξηγῶν ὅλα ὡς Τιμωρίαν Θεϊκήν, ὁ ξεσβερκωνόμενος ὅτι ἐπέσαμεν ἕνεκα τῶν ἁμαρτιῶν μας, ἦτο εὐτυχὴς νὰ ἀπαλλαχθῇ τοῦ Αὐτοκράτορος καὶ νὰ ΜΟΝΟΚΡΑΤΟΡΗΣΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΣ καὶ κατὰ μέγα μέρος Πραγματικῶς, πραγματοποίησις ὀνείρου του, ποὺ δὲν τὴν ἐφαντάσθη ποτὲ του ἀπὸ τῆς Ἱδρύσεως τοῦ Χριστιανισμοῦ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς Πτώσεως. Τὸν Τοῦρκο δὲν τὸν ἔμελλε τίποτε, διότι ὁ Τοῦρκος θέλει μόνον νὰ δουλεύῃς καὶ νὰ μὴν τὸν ἀνησυχῇς. Ὅταν τὸν παρασκοτίσῃς, σύντομα σοῦ κόβει τὸ κεφάλι καὶ ἡσυχάζεις καὶ σὺ κι᾿ αὐτὸς μαζύ. Οὕτω ὁ Καλογερισμὸς εὑρέθη περίφημα, θαυμάσια, διδάσκων ὅτι ἐκ Θεοῦ τὸ Κακόν, λέγων γύρισε κι᾿ ἀπ᾿ τὸ ἄλλο μέρος νὰ σὲ χαστουκίσουν, καὶ λέγων εἰς τὸν Ἑλληνισμόν: Κύριε δὲν εἶμαι μόνον ἰδικός Σου ἀντιπρόσωπος, δὲν ἀνήκω μόνον σὲ σένα, ἐγὼ εἶμαι Κύριος καὶ Ἀντιπρόσωπος καὶ Προστάτης Ὅλων τῶν Χριστιανῶν τῆς Ἀνατολῆς.

Αὐτὸς εἶνε ὁ μοναδικὸς Λόγος, τῆς ἐντελῶς ἀπιστεύτου καὶ ἀφαντάστου ΔΟΥΛΕΙΑΣ τῆς Φυλῆς ἐπὶ τόσους αἰῶνας. Η ΜΟΝΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ.

Ἑλλ. Φυλὴ δὲν σὲ ἔσωσε ὁ Χριστιανισμός, ἀλλ᾿ ὁ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΣΟΥ ὅπως καὶ αὐτὸς θὰ σὲ σώσει εἰς τὸ Μέλλον. Καὶ μόνος ΑΥΤΟΣ.

Ὁπωσδήποτε δι᾿ ἡμᾶς ἐπῆλθε Νὺξ τρομερά. Σιγή. Σκλαβιά. Μιὰ μοναδικὴ φροντὶς διασώσεως, διατηρήσεως μὲ τὰ δόντια τῶν πάντων, χωρὶς καμμίαν ἄλλην σκέψιν καὶ κανένα ἄλλον συλλογισμόν. Αἱ αἰώνιαι Κοινότητες μὲ ὅλα τὰ προτερήματα διὰ τὴν διάσωσιν καὶ διατήρησιν τῆς κατὰ μέρη Φυλῆς καὶ ὅλα τὰ ἐλαττώματα διὰ τὴν ὁλικήν της Κίνησιν, ἀναλαμβάνουν τὸ Σωτήριον ἔργον των. Οἱ Ρωμηοὶ ἀπελπισμένοι Ἐθνικῶς ἐγκαταλείπουν ὅπως πάντα τὴν Πατρίδα των στὴν Τύχη της καὶ φεύγουν, ζητοῦντες τὴν Ἀτομικήν των εὐτυχίαν. Οἱ ἀνώτεροι Ἕλληνες, ὅμοιοι κι᾿ αὐτοί, φεύγουν πρὸς τὴν Εὐρώπην, ἔχοντες ἴσως ἕνα λόγον δικαιολογίας περισσότερον -ἂν ἐπιτρέπεται- ὅτι μὲ τὸν Τοῦρκον καὶ τὸν Καλόγερο τὸ Πνεῦμα δὲν δύναται νὰ κάμῃ συντροφιά, οὔτε καμμίαν θέσιν ἔχει πλέον μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο. Οὕτω οἱ κατακουρασμένοι Ἀνώτεροι Ἕλληνες φεύγοντες, ὅπως πάντα, παρ᾿ οἱανδήποτε καταστροφὴν καὶ χάλι ἰδικόν των, σπείρουν καὶ μεταφυτεύουν καὶ καλλιεργοῦν τὸν Ἀνθρωπισμόν των, χρησιμεύουν διὰ νὰ Ἀνθρωποειδίζουν τοὺς ἄλλους καὶ ἡ ἰδική μας τότε καταστροφή, δημιουργεῖ μὲ τὴν εἰς Ἰταλίαν κυρίως μετάβασίν μας, τὴν Ἰταλικὴν Ἀναγέννησιν. Διότι Ἐμεῖς ὑπήρξαμεν οἱ Σπορεῖς, οἱ Εἰσηγηταί, οἱ Διδάσκαλοι, οἱ Ἐπιμεληταί, οἱ Ὁδηγηταὶ Αὐτῆς εἰς τὰ πάντα Αὐτοπροσώπως καὶ Ἰδιοχείρως.

Οὕτω ὑπὸ μὲν τὸν Ζυγὸν οὔτε τὸν Τοῦρκον οὔτε τὸν Καλόγερον συνέφερεν νὰ ὑπάρχῃ τὸ Φῶς, τὸ ΠΝΕΥΜΑ, διὰ νὰ ὑπάρξῃ Ἐνέργεια, Τόλμη, Ὁδηγία πρὸς Γενικόν τί. Κάθε Φῶς ἐσβέσθη σὰν κερὶ φυσημένο καὶ ἔμειναν μόνον ὅπου ἦτο δυνατὸν πηγαινοερχόμενα δῶθε-κεῖθε τὰ σὰν τὰ Τωρινὰ Πανελλήνια ΚΟΛΥΒΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, γενικῶς καὶ τούτων ὀλιγότερα, σπανιώτατα μὲ κάποιας Ἀναλαμπὰς Ἀτομικάς, αὐτομάτως ἀναπτομένας καὶ αὐτομάτως σβενομένας. Οὕτω αἱ μονομερεῖς ἐνίοτε προσπάθειαι ἀποσείσεως τοῦ Ζυγοῦ, σὰν μονομερεῖς καὶ περιωρισμέναι, ἐπέσυρον ὅλην τὴν Δύναμιν τοΰ Κατακτητοῦ καὶ κατεποντίζοντο εἰς τὰ αἵματα. Ἀκριβῶς ὅ,τι συμβαίνει καὶ τώρα ἀκόμη δι᾿ ὅλα τὰ Ἑλλ. ζητήματα, μὲ τὸ Παντοτινὸν Τρισηλίθιον Πανελλήνιον Σύστημα τῆς Μονομεροῦς Ἐνεργείας.

Ἑλλ. Φυλὴ οὐδέποτε ὁ Ἀγών Σου θὰ καταστῇ ΣΕΒΑΣΤΟΣ, ἐὰν δὲν γίνῃ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ».

cebccebfcebdceb1cf87cebfceaf

Η επίδρασις του καλογερισμού

Εις την συνεχιζόμενην εξάρθρωσιν συνετέλεσε και η κατά τους τελευταίους αιώνας άκρα επικράτησις του καλογερισμού. Η υποκατάστασις της ασκητικής αντιλήψεως εις την κοσμικήν πολιτικήν αντίληψιν. Η μετάθεσις του σκοπού του βίου από της γης εις τον ουρανόν. Η εγκατάλειψις διά εγκαρτερήσεως κάθε ανθρωπίνης φιλοδοξίας γήινου περιεχομένου, όλα αυτά υπήρξαν στοιχεία αποσυνθέσεως. Πολλοί χάσαντες κάθε πίστιν εις την ζωήν, ενόμιζον ότι η γη είναι κοιλάς οδυρμών μόνον, ότι δεν αξίζει να φροντίζη ο άνθρωπος διά την ζωήν και ότι μέριμνά του πρέπει αποκλειστικώς να είναι η κάθαρσις της ψυχής. Το ιδανικόν εις την κοινωνίαν αυτήν ήτο ο άγιος, η αγιωσύνη, ο πάναγνος. Όχι ο ήρως, ο σοφός ή ο δυνατός. Αι ανθρώπιναι αρεταί, σκοπός των οποίων είναι η θετική ενέργεια, ούτε εκαλλιεργούντο ούτε εθαυμάζοντο, αλλά ηγνοούντο. Αυτά όλα όμως ωδήγησαν μοιραίως εις κοινωνικήν εξάρθρωσιν και δημιουργίαν αρνητικού πνεύματος, το οποίο απεδυνάμωνε κάθε θέλησιν και έφθειρε κάθε ανθρωπίνην υπερηφάνειαν. Η επιδίωξις κάθε βελτιώσεως εις το κράτος και την κοινωνίαν δεν εγίνετο πλέον διά προσπάθειας και αγώνος προς διαμόρφωσιν ευνοϊκοτέρων συνθηκών ατομικού ή εθνικού βίου, διότι εδιδάσκετο και επιστεύετο ότι μόνον η παρέμβασις του θείου ηδύνατο να φέρει το ποθούμενο αποτέλεσμα. Συμβολή ανθρωπίνης ενεργείας, πλην της πίστεως δεν εχρειάζετο. Αι μυριάδες των μοναχών οι οποίοι παντού εισέδυον, παντολυ εκυκλοφόρουν, εις όλα τα ζητήματα ανεμιγνύοντο, τρομοκρατούντες τους πάντας, ήσαν φορείς όχι μόνο δεισιδαιμονιών και προλήψεων, αλλά και αδρανείας και μοιρολατρικής απαρνήσεως. Δι’ αυτό δεσπόζουσαν θέισν κατά τους τελευταίους αιώνας κατέλαβον ξηραί θεολογικαί έριδες ή μάλλον έριδες τας οποίας ενέπνευσεν, υπεδαύλισεν, συνετήρησε και εγιγάντωσε μέχρι να τας μεταβάλη εις άσπονδα ομαδικά πάθη η Εκκλησία, απολύτως υπηρετούσα τότε την στείραν καλογερικήν αντίληψιν.

Ουδεμίαν σχέσιν έχουν οι έριδες αυταί προς την καθ’ εαυτό θρησκείαν και την καλλιέργειαν του Χριστιανικού θρησκευτικού αισθήματος, το οποίον ήτο ξένον εντελώς προς τον απλώς θρησκόληπτον εκείνον λαόν. Το κατά τους εσχάτους αυτούς χρόνους βασιλεύον μοναχικόν ιδεώδες εζήτησε να πνίξη τα υπολείμματα της ελευθέρας σκέψεως και την ουδέποτε εντελώς νεκρωθείσαν αρχαίαν παράδοσιν.
Το θλιβερώτερον όμως της διαδόσεως του πνεύματος αυτού είναι ότι έσβηνε κάθε εθνικόν φρόνημα, κάθε ευαισθησίαν μη στενώς θεολογικήν. Η ιδέα της πολιτείας, το καθήκον του ατόμου προς αυτήν, ο φρονηματισμός υπέρ του μεγαλείου της ότι κατά την ψυχικήν σύνθεσιν των χρόνων εκείνων είναι το αυτό, η αφοσίωσις προς την αυτοκρατορίαν, η υπέρ αυτής εν ανάγκη θυσία, όλα αυτά είχον σβήσει και παρέμενον ως ενεργόν αίσθημα εις ελαχίστους μόνον οι οποίοι αντέδρων κατά της πτώσεως, εις ελαχίστας φωτεινάς διανοίας, προδρόμους καλύτερων χρόνων. Εις την θέσιν του περιελθόντος εις αφάνειαν ψυχικού και διανοητικού κόσμου είχαν ανάψει άλλο ιδεώδες ξένον προς το της πατρίδας και το ιδεώδες της Ορθοδοξίας, η υπέρ της οποίας άμυνα και θυσία, το υπέρ της οποίας πάθος απέβη η χαρακτηριστική ιδιότης των ανθρώπων των αιώνων εκείνων, το κίνητρον κάθε ενεργείας, η αρετή η οποία τους ανεδείκνυε και τους ανύψωνεν. Η έντασις του πάθους τούτου είχεν αποβή το μέτρον της ατομικής ιδέας.

Στρατιωτικόν φρόνημα δε συναντάται εις το Βυζάντιον. Προς τι η στρατιωτική υπηρεσία, αφού ο τελειότερος υπερασπιστής ήτο η επίκλησις του θείου, η παρέμβασις των λειψάνων των διαφόρων αγίων οι ποικίλοι της λατρείας τύποι, προικισμένοι με θαυματουργούς ιδιότητας: οι εξορκισμοί, τα επιτίμια, τα αναθέματα, οι αφορισμοί, ήσαν τα όπλα με τα οποία ετρομοκρατείτο η κοινωνία, τα οποία εχρησιμοποίει η Εκκλησία κατά των απίστων ή των μη υπηρετούντων πειθηνίως αυτήν. Τι το παράδοξο εάν εν τέλει εξενευρίσθη ο ανθρώπινος οργανισμός, ουδεμίαν πλέον δυνάμενος να παρουσιάση αντίδρασιν, αποδεχόμενος δε τα πάντα ως μοιραίαν κατάληξιν, κατά της οποίας ουδεμία ανθρωπίνη ενέργεια ίσχυεν; Κατά τους χρόνους της Αλώσεως – λέγεται – υπέρ τας 300.000 ανδρών είχον εισέλθει εις τας διαφόρους πλουσίας ανά την αυτοκρατορίαν μονάς, αι οποίαια αριθμούντο κατά εκατοντάδας εις τα διάφορα κέντρα ασκήσεως, με σκοπόν να μονάσουν αποσυρόμενοι από την ενεργόν ζωήν. Τι το παράδοξον εάν ελάχιστοι ευρέθησαν οι αυθορμήτως προσερχόμενοι εις τας πατριωτικάς επικλήσεις του Κωνσταντίνου ΙΑ’ διά να συμμετάσχουν εις τον έσχατον αγώνα υπέρ διασώσεως της καταρρεούσης αυτοκρατορίας.

Το πολύ πλήθος έμενεν απαθές, διότι κανέναν φρόνημα δεν το ενεψύχωνεν, όλοι δε επίστευον – διότι τοιαύτην μεταμόρφωσιν είχον υποστή η ψυχή και ο νους των ανθρώπων, όχι δε μόνον του αμαθούς όχλου, αλλά και της ανωτέρας τάξεως – υπό την νοσηράν επίδρασιν της δεισιδαίμονος λατρείας και της συχνής επαναλήψεως των αυτών λόγων την οποίαν είχεν προκαλέσει η καλογερική ανατροφή, ότι η θαυματουργός παρέμβασις της εικόνας της Παναγίας και η μυστηριώδης δύναμις των λιτανειών θα τρέψει σε φυγή τους απίστους. Δεν ήντλουν εκ της πίστεως των ενίσχυσιν του μένους, με την πεποίθησιν ότι η βοήθεια του θείου θα φέρη την νίκην, αλλ’ άφηνον, άνευ ιδίας ενεργείας, την φροντίδα της νίκης εις την θαυματουργόν μόνον ιδιότητα. Εξ άλλου επειδή τα οικονομικά μέσα της τότε εξηντλημένης αυτοκρατορίας ήσαν άθλια ουδεμία υπήρχε δυνατότης με την έλλειψιν αυθορμήτων υπερασπιστών να υποκατασταθούν τα μισθοφορικά στρατεύματα, όπως συμβή άλλοτε.

Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν « Ήλιος» τόμος «Ελλάς Α’», σελ. 474 – 475

Επιμέλεια και σχόλιο:

Αίας Δάλιος