Dominique Venner: Η τραγωδία των ιδεαλιστών

unnamed

Απόσπασμα από το βιβλίο: «Le Siècle de 1914-Utopies, guerres et révolutions en Europe au XXe siècle» (Ο Αιώνας του 1914 – Ουτοπίες, πόλεμοι και επαναστάσεις στην Ευρώπη κατά τον 20ο αιώνα), Pygmalion, Paris, 2006, σελ. 283-285

Παρά το ευγενές του μεγαλείο, ο ιδεαλισμός της Φάλαγγας καταστράφηκε απ’την ιστορική του αποτυχία και τον τόσο αθέλητο όσο και μοιραία αναπόφευκτο συμβιβασμό του με το φρανκικό Κράτος που ήταν από πολλές απόψεις η άρνησή του. Όμως δεν ήταν μόνο αυτό. Πέρα απ’τους δυο αυτούς παράγοντες, η Φάλαγγα υπήρξε θύμα της μεγάλης αντιστροφής της ευρωπαϊκής ιστορίας και των συνεπαγομένων από την αμερικανο-σοβιετική νίκη του 1945 αλλαγών των κοινωνιών. Μια αντιστροφή κατεύθυνσης που χτύπησε με ακύρωση το πιο απαιτητικό μέρος του μηνύματός της.

Η τραγωδία της Φάλλαγγας ήταν ότι δεν είχε άλλη επιλογή. Ήταν κόρη μιας εποχής κυριαρχούμενης απ’την πολιτική θρησκευτικότητα. Αρχικά είχε δημιουργηθεί για να επιφέρει λύσεις στη σοβαρή πολιτική κρίση της Ισπανίας του καιρού της. Όπως όλα τα μεγάλα κινήματα διανοητικής και ηθικής ανανέωσης της εποχής, έφερε μέσα της μιαν ελπίδα απόλυτης επανάστασης που δεν περιοριζόταν στην πολιτική τάξη των πραγμάτων.

Αυτή η επαναστατική δυνητικότητα είχε ένα έμμεσο ηθικό και φιλοσοφικό περιεχόμενο το οποίο υπαγόταν στο μεγάλο ευρωπαϊκό διανοητικό κίνημα της «Συντηρητικής επανάστασης» της οποίας η έκβαση του Δευτέρου παγκοσμίου πολέμου κατέστρεψε για έναν απροσδιόριστο χρόνο τις υποσχέσεις.

Οφείλουμε να προσθέσουμε ότι καθώς τα φαλαγγιτικά ιδεώδη άπτονταν περισσότερο καλών συναισθημάτων παρά πραγματικής πολιτικής ιδεολογίας, η άσκηση της εξουσίας θα τους είχε σταθεί επίφοβη.

unnamed (2)

Ο José Antonio και οι δικοί του υπήρξαν θύματα μιας εποχής όπου αποδιδόταν στην «επανάσταση» η δύναμη της μετατροπής των ανθρώπων. Αυτό το ρομαντικό όνειρο στηριζόταν στον «τεράστιο και ερυθρό» μύθο μιας τρομερής ανατροπής των αξιών. Στ’ αριστερά, πίστευαν ότι η επανάσταση θα εγκαθίδρυε τη δικαιοσύνη και την ισότητα. Στα δεξιά, φαντάζονταν ότι θα μεταμόρφωνε τους αστούς σε ιππότες… Και, πράγματι, υπό την επίδραση εξαιρετικών γεγονότων κι ενός ισχυρού δυναμισμού, ορισμένοι άνθρωποι άλλαξαν στο διάστημα μιας γενιάς. Κατόπιν αυτού η ιστορία ανετράπη.

Ένας πρόοδος θάνατος γλίτωσε τον José Antonio απ’το να βρεθεί αντιμέτωπος μ’αυτή τη δοκιμασία. Κάνεις δεν μπορεί να τον φανταστεί μέλος κάποιας ταγμένης στη «διαρκή ανάπτυξη» διαχειριστικής κυβέρνησης, να επιδεικνύει ένα αμερικανικό χαμόγελο περιτριγυρισμένος από μαζορέτες. Ήταν υιός μιας ηρωικής και στρατιωτικής Ισπανίας. Μιλούσε για ποίηση και θυσία. Δεν είχε θέση μέσα σ’έναν κόσμο στραμμένο στον καταναλωτισμό, τα τηλεπαιχνίδια και το μαζικό τουρισμό. Θα ‘χε βρει τη δύναμη, την τόλμη ή την τρέλα να αντιταχθεί κλείνοντας την Ισπανία σ’αυτόν τον κόσμο για να τη μετατρέψει στο κρανιοφορεμένο καταφύγιο μιας «διαρκούς επανάστασης»; μιας κυανοχίτωνης Κούβας, της οποίας η φλόγα δεν θα είχε κοπάσει ποτέ; Η ιστορία δεν του έδωσε την ευκαιρία να αναμετρηθεί με μια τέτοια πρόκληση.

Κατά το ξέσπασμα του ισπανικού εμφυλίου πολέμου τον Ιούλιο του 1936, η Φάλαγγα ήταν ένα δραστήριο πλην όμως μικρής εμβέλειας κίνημα. Όλοι της οι ιδρυτές και το μεγαλύτερο μέρος των ηγετών της σκοτώθηκαν τους πρώτους μήνες του πολέμου. Το κοινωνικό της προγράμμα και οι μάρτυρές της έγιναν αντικείμενο χρησιμοποίησης απ’τον στρατηγό Φράνκο ο οποίος χρειαζόταν μύθους για να κερδίσει τις μάζες. Έχοντας στερηθεί την ουσία της, εκτεθεί και υποστεί ασφυξία από μια στενά κληρικαλική δικτατορία, απειλούμενη επίσης από μια σοσιαλδημοκρατική παρέκκλιση ελλείψει στέρεων πολιτικών αρχών, η Φάλαγγα δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει καμιά απ’τις φιλοδοξίες της. Όταν απεβίωσε ο Φράνκο το 1975, δεν ήταν πια παρά ένα κενό κέλυφος που αμέσως εξαφανίστηκε.

Πολύ καιρό πριν, στις 20 Νοεμβρίου του 1956, για την εικοστή επέτειο του θανάτου του ιδρυτού, ο γενικός γραμματέας του Κινήματος, José Luis de Arrese, είχε εκφωνήσει στο ισπανικό ραδιόφωνο έναν διαυγή και απέλπιδα λόγο: «José Antonio, χαίρεσαι για μας; Δεν το πιστεύω. Γιατί; Διότι πάλεψες ενάντια στον υλισμό και τον εγωισμό, και, οι σημερινοί άνθρωποι, έχοντας λησμονήσει το μεγαλείο του μηνύματός σου, τους έχουν κάνει είδωλά τους. Γιατί κήρυξες τη θυσία, και οι σημερινοί άνθρωποι την αρνούνται…».

unnamed (3).jpg

Κι όλα αυτά ήταν ακριβή. Όπως πολλοί ριζοσπαστικοί ηγέτες και αγωνιστές, ο José Antonio, ήταν ένας ιδεαλιστής που είχε πολιτικές ιδέες. Ο ιδεαλισμός του ήταν καταδικασμένος να συντριβεί πάνω στο γρανίτη του πραγματισμού. Η μοίρα τον γλίτωσε από μια τέτοια δοκιμασία, προφυλάσσοντας τη μορφή του από κάθε κηλίδωση. Σε σύγκριση μ’αυτόν, ο Φράνκο συμβάδιζε πολύ περισσότερο με τους σκοπούς του. Ήταν ένας πολιτικός απαλλαγμένος από κάθε ιδεαλισμό. Υπήρχε τέλεια αντιστοιχία μεταξύ της προσωπικότητας, των φιλοδοξιών και του πεδίου δράσης του. Βρισκόταν στη θέση του στην πολιτική κάτι που αναμφίβολα δεν ίσχυε για τον José Antonio.

Όμως να μην παρεξηγούμεθα. Ακόμα κι αν ο Φράνκο δεν υπήρξε ένας ιδεαλιστής ούτε ένας επαναστάτης συντηρητικός κατά τον τρόπο του Βίσμαρκ (όπως και η Ισπανία δεν ήταν Πρωσία), δεν παύει να εχει τη θέση του μεταξύ των ολίγων πραγματικών αρχηγών Κρατών οι οποίοι υπήρξαν, τον 20ο αιώνα, πρωταγωνιστές περισσότερο ωφέλιμοι καθένας για τη χώρα του, ακόμη κι όταν δεν επισύρουν τη συμπάθεια.

Μετάφραση: Βασίλειος Δοργανάς

unnamed (1)