Εθνικισμός από την σκέψη στην πράξη

04

Από την αρχαιότητα ακόμα ο Πλάτων έκανε λόγο για τον κόσμο των Ιδεών, για τον οποίο θεωρούσε ότι είναι ο πραγματικός, ενώ ο δικός μας δεν είναι παρά η αντανάκλασή του, ένα είδωλο. Και πράγματι, οι Ιδέες προϋπάρχουν του υλικού κόσμου, μέχρι τη στιγμή που κάποια δύναμη θα τις ενσαρκώσει μέσα σε αυτόν.

Αυτή η δύναμη δεν είναι άλλη από τη δύναμη της θέλησης, η ενέργεια δηλαδή που παίρνει την ιδέα και την μετουσιώνει σε κάτι αντιληπτό από τις αισθήσεις μας. Την ανασύρει από το πεδίο της σκέψης και την φέρνει στον υλικό κόσμο ως πράξη. Γιατί τι νόημα θα είχε η κάθε ιδέα, αν παρέμενε αιώνια στη σκέψη; Ο κόσμος μας όλος χτίστηκε από ιδέες, που πήραν σάρκα και οστά και ζωντάνεψαν. Από τον πρώτο άνθρωπο, που είχε την ιδέα να συλλέξει καρπούς για να τραφεί, η ίδια η ανθρώπινη ύπαρξη κι ο πολιτισμός βασίστηκαν πάνω στη μετουσίωση της σκέψης σε πράξη. Τι νόημα θα είχαν τα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα όλων των αιώνων, αν παρέμεναν εικόνες στο νου κάποιας ιδιοφυΐας και δεν έπαιρναν ποτέ μορφή; Τι νόημα θα είχαν τα έπη, αν παρέμεναν στη σκέψη των ποιητών, ή τα έργα τέχνης, αν η εικόνα δεν αποτυπωνόταν σ’ έναν καμβά ή στην πέτρα; Ποιο το νόημα σ’ ένα μουσικό κομμάτι, αν δε φτάσει ποτέ σ’ ένα ζευγάρι αυτιά; Ο κόσμος όλος δεν θα υπήρχε, αν δεν δαπανούταν κάποια ενέργεια για να του δώσει ζωή. Τα πάντα λοιπόν είναι ενέργεια και, επιστρέφοντας στην αρχή της παραγράφου, ενέργεια είναι η δύναμη της θέλησης, που υλοποιεί τη σκέψη. Ο κόσμος όλος χτίστηκε, δηλαδή, με τη δύναμη της θέλησης.

Αφού γίνει αυτό κατανοητό ως γενικότερο πλαίσιο, ερχόμαστε στο πιο ειδικό: τις δικές μας ιδέες. Αυτές που πρεσβεύουμε ως εθνικιστές. Τι νόημα έχουν, αν τις αφήνουμε να παραμένουν στη σκέψη χωρίς ποτέ να τις κάνουμε πράξη; Ο εθνικισμός δεν πρέπει να είναι γενικά κι αόριστα μια ιδέα, αλλά να παίρνει σάρκα και οστά στην καθημερινότητά μας. Να εφαρμόζεται σε κάθε πτυχή της ζωής μας, σε κάθε μας μικρό ή μεγάλο βήμα. Αυτό είναι, άλλωστε, που τον διαχωρίζει κατά βάση κι από την θεμιτή μεν, αλλά πιο γενική φιλοπατρία, η οποία είναι απλώς ένα συναίσθημα: ο εθνικισμός είναι ενέργεια. Είναι η ίδια η δύναμη της θελήσεως ενσαρκωμένη, είναι δράση. Δε νοείται εθνικισμός, που δεν εκφράζεται στην πράξη και παραμένει εγκλωβισμένος στη σκέψη. Δε νοείται εθνικιστής, που απλώς αναμασά τη θεωρία, αλλά δεν διάγει τον βίο του σύμφωνα με τις αρχές του εθνικισμού. Και δε νοείται εθνικιστής, που δεν δραστηριοποιείται με όποιον τρόπο μπορεί, για να σπείρει, να καλλιεργήσει και να μεγαλώσει την Ιδέα στην κοινωνία, παρά μόνο παρατηρεί από μια γωνιά τα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα παραμένοντας σιωπηλός και αδρανής.

Το εθνικιστικό κίνημα στην Ελλάδα παρέμεινε στο περιθώριο για δεκαετίες, δεν κατόρθωσε να ακουστεί η φωνή του, κι ένας βασικός λόγος ήταν η πολιτική αδράνεια. Δεν υπήρξε καμία σοβαρή πολιτική κινητοποίηση, καμία σοβαρή δράση, κι αυτό γιατί πρώτα απ’ όλα δεν υπήρξε καμία σοβαρή προσωπικότητα, που να συνδυάζει σαφή ιδεολογία, ήθος, ρεαλισμό, πυγμή και θέληση, ώστε να ενώσει τους εθνικιστές σ’ έναν κοινό αγώνα. Μέχρι και σήμερα η Ιδέα παραμένει μια αφηρημένη έννοια, κάτι αόριστο μες στο μυαλό των πολλών. Γι’ αυτό και παρατηρεί κανείς ανθρώπους, που όντως έχουν κοινό στόχο, ν’ ακολουθούν διαφορετικές ατραπούς και να διεξάγουν διαφορετικούς αγώνες, ενίοτε αλληλοσυγκρουόμενους. Ένας χώρος κατακερματισμένος, ανίκανος να δώσει μορφή στις ιδέες του, επειδή αυτές οι ιδέες δεν υφίστανται καν ως ξεκάθαρες εικόνες ακόμα μέσα του. Ένας συρφετός ανίκανος να επιβληθεί στην κοινωνία, επειδή δε μπορεί να επιβληθεί πρώτα απ’ όλα στον ίδιο του τον εαυτό.

Αν θέλουμε, λοιπόν, να δούμε μια μέρα τον εθνικισμό να εδραιώνεται στις μάζες, θα πρέπει πρώτα να αποσαφηνιστεί τι είναι ο εθνικισμός. Τι πρεσβεύει, τι αποδέχεται, τι απορρίπτει, τι απαιτεί και τι αποκλείει. Θα πρέπει να οριστεί μία και μοναδική γραμμή, ενώ τα παρακλάδια και οι «αιρέσεις» θα πρέπει να κοπούν οριστικά κι απόλυτα. Είναι αδύνατο να γίνει η σκέψη πράξη, αν δεν είναι ξεκάθαρη. Η αποσαφήνιση της Ιδέας είναι αυτή που θα την τραβήξει επιτέλους από την περιοχή του αόρατου στην περιοχή του ορατού. Αφού επιτευχθεί αυτό, τα υπόλοιπα είναι μονόδρομος. Ο εθνικισμός είναι ενέργεια, είναι θέληση και δράση, άρα δε μπορεί παρά ν’ ακολουθήσει αναγκαστικά η πραγμάτωσή του. Μέσω αυτής, όταν αρχίσει δηλαδή ο εθνικισμός να εφαρμόζεται πρακτικά σε κάθε έκφανση της ζωής μας και με κάθε δυνατό τρόπο, νομοτελειακά θα προκύψει και το Εθνικό Κράτος που οραματιζόμαστε, το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο εν τέλει, παρά η ίδια η ιδέα του εθνικισμού στην πιο ατόφια μορφή της, η Ιδέα που έχει περάσει από τη σκέψη στην πράξη.

Victoria