Βάρναλης: «Ο Δραγούμης θα είχε γίνει φασίστας. Όπως γίνανε οι επισημότεροι μαθητές του»

ceafcf89cebd-ceb4cf81ceb1ceb3cebfcf8dcebcceb7cf82

Αν τώρα ζούσε ο Δραγούμης και βρισκότανε στο λιμανάκι του Άη Στράτη την ώρα που μας ξεφορτώνανε ελεεινούς και βασανισμένους, και μας έβλεπε εμάς τους παλιούς φίλους και συναγωνιστές του στον γλωσσικό αγώνα, τι στάση θα τηρούσε; Πώς θα μας έβλεπε και τι θα μας έλεγε; […] Ο Δραγούμης θα είχε γίνει φασίστας. Όπως γίνανε οι επισημότεροι μαθητές του. […] Εμάς θα μας θεωρούσε εχθρούς τη Νίκης. Της Νίκης του. Ο λάτρης της υλική δύναμης, ο θεωρητικός που παραδεχότανε πως οι άνθρωποι χωρίζονται σε λεύτερους και σκλάβους, σε δυνατούς και αδύνατους, δεν θα παραδεχότανε πως μπορεί να υπάρχουνε μονάχα λεύτεροι άνθρωποι στον κόσμο και πως μπορεί να προσφέρει ο καθένας τη δύναμη του στη δύναμη του συνόλου. Άμα όλοι γινόντανε λεύτεροι, τότες όλοι θα γινόντανε αδύνατοι και σκλάβοι! […] Και ύστερα θα διέταζε τους χωροφύλακες να μας ρίξουνε δεμένους στη θάλασσα.

Κώστας Βάρναλης – «Δραγούμης – Εμείς, Σαμοθράκη-Άη Στράτης»

(Ριζοσπάστης 8/2/1936)