Νέα έκδοση απ’ τη «Νέα Γενεά»: Πέτρος Βλαστός – Η φυλετική ευγένεια

Απ’ την εισαγωγή της έκδοσης:

Ο Πέτρος Βλαστός γεννήθηκε στην Καλκούτα Ινδίας το 1879 και πέθανε στο Λίβερπουλ της Αγγλίας το 1941. Προερχόμενος από αριστοκρατική οικογένεια της Χίου – κάτι που φαίνεται να επηρέασε ανεξίτηλα την σκέψη του – και κάτοχος διδακτορικού από την Νομική Σχολή Αθηνών, εργάστηκε στον χιώτικο Εμπορικό Οίκο Ράλλη, περνώντας μεγάλο μέρος της ζωής του μεταξύ Βρετανίας και Ινδιών. Στην ιστορία έμεινε γνωστός κυρίως λόγω της ανάμειξης του στο γλωσσικό ζήτημα, ως φανατικός και ακραίος δημοτικιστής. Αρθρογραφούσε τακτικά στο περιοδικό Νουμάς, όργανο των δημοτικιστών της εποχής, όπου είχε αναλάβει την στήλη της βιβλιοκριτικής για λογοτεχνικά έργα που γράφονταν στην δημοτική. Ωστόσο τα ενδιαφέροντα του ξέφευγαν από το ζήτημα της γλώσσας, καθώς, όπως και οι υπόλοιποι δημοτικιστές, έβλεπε την γλωσσική αναμόρφωση σαν μέρος μιας ευρύτερης «εθνικής αναγέννησης», η οποία συντελέστηκε μετά την εθνική συμφορά του 1897 και οδήγησε στο έπος του ελληνικού στρατού που έφτασε ως τον Σαγγάριο. Άνηκε στον κύκλο των εθνικιστών δημοτικιστών που προετοίμασαν αυτήν την εθνική ανάταση μέσω της πένας τους, μαζί με προσωπικότητες όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Ίων Δραγούμης, η Πηνελόπη Δέλτα, ο Άγγελος Σικελιανός και ο Νίκος Καζαντζάκης (ο οποίος μάλιστα, στο έργο του Αγγλία, τον αναφέρει ως έναν από τους πνευματικούς καθοδηγητές του, μαζί με τον Ίωνα Δραγούμη). Όμως, σε αντίθεση με τους παραπάνω, ο Βλαστός είναι σχετικά άγνωστος στο σύγχρονο ελληνικό κοινό. Αιτία για την σκόπιμη απόκρυψή του είναι το γεγονός πως υπήρξε ο κύριος φορέας και εκφραστής των ιδεών του Φυλετισμού στην Ελλάδα. Είχε έντονες αριστοκρατικές και νιτσεϊκές απόψεις, ενώ η σκέψη του, μέχρι και το τέλος της ζωής του, περιστρεφόταν γύρω από τον άξονα του φυλετικού ζητήματος. Σήμερα είναι παντελώς αγνοημένος (ουσιαστικά απαγορευμένος) και τα έργα του αδύνατον να βρεθούν, παρά μόνο υπό μορφή περίληψης εμπλουτισμένης με επικριτικά σχόλια.

Το κύριο μέρος του βιβλίου όμως αποτελείται από μια διάλεξη που είχε πραγματοποιήσει ο Βλαστός στον Εκπαιδευτικό Όμιλο (οργάνωση-προπύργιο των δημοτικιστών), υπό τον τίτλο Φυλετική Ευγένεια, τον Μάρτιο του 1914. Ουσιαστικά πρόκειται για δύο δίδυμες διαλέξεις που δόθηκαν με διαφορά λίγων ημερών, η πρώτη στον Εκπαιδευτικό Όμιλο και η δεύτερη στο Λύκειο Ελληνίδων. Αργότερα ο Βλαστός καθαρόγραψε το πρώτο μέρος του κειμένου της ομιλίας με σκοπό αυτό να δημοσιευθεί στο Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου. Ωστόσο, η δημοσίευση δεν έγινε ποτέ, είτε λόγω ολιγωρίας του ίδιου του Βλαστού (όπως αναφέρει σε μια επιστολή του προς τον Δραγούμη), είτε πιθανώς διότι οι απόψεις του συναντούσαν αντιδράσεις ακόμη και τότε.

Στην έκδοση αυτή, όπου το κείμενο εμφανίζεται για πρώτη φορά, επέλεξα την χρήση του μονοτονικού με την ορθογραφία της ήπιας δημοτικής που είναι παρόμοια με την σημερινή. Τα υπόλοιπα κείμενα μεταφέρθηκαν ακριβώς όπως δημοσιεύτηκαν στην πρώτη τους έκδοση.

Στην ομιλία του ενώπιον των προοδευτικών νέων της εποχής, στο ενδιάμεσο μιας δεκαετίας που σημαδεύτηκε από εθνικούς αγώνες, ο Βλαστός δίνει μια ξεκάθαρη και συγκροτημένη παρουσίαση της Φυλετικής Κοσμοθεωρίας και της σημασίας της για την κοινωνική πολιτική, αλλά και για την ζωή εν γένει. Πρόκειται, ίσως, για το μοναδικό κείμενο του είδους του στην ελληνική βιβλιογραφία, βασισμένο σε προσεκτική μελέτη των φυλετιστών στοχαστών και των ευγονιστών επιστημόνων της περιόδου.

11

Αποσπάσματα από κείμενο του Πέτρου Βλαστού που περιλαμβάνεται στην έκδοση:

«Άμα όμως πάμε στον επιστήμονα – στον αναθεματισμένο τον ειδικό – και τον ρωτήσουμε τι ξέρει για τη φυλή, σουφρώνει τα φρύδια του με σοφή απορία και μας ρωτά: «Μήπως τάχα υπάρχει φυλή;» Αν είναι μάλιστα οχλοκράτης ή μαρξιστής μας φωνάζει με φανατισμό πως φυλές ξεχωριστές δεν υπάρχουν, πως κάθε άνθρωπος αξίζει κάθε άλλο άνθρωπο, φτάνει να του δοθούν η ίδια ανατροφή και οι ίδιες οικονομικές ευκολίες. Σε αυτούς απαντώ με το πιο θετικό, το πιο χειροπιαστό, το πιο σίγουρο πράγμα που έχει ο άνθρωπος – δηλαδή την ατομική του μεταφυσική. Ο άνθρωπος που είναι από ξέχωρη καθαρή φύτρα έχει χαρακτήρα συνειδητό και στέριο. Ξέρει τι θέλει και το θέλει χωρίς κόπο και χωρίς συλλογισμούς. Τολμά πράματα που άλλοι, πιο ξύπνιοι ίσως από κείνον, μα που κατεβαίνουν από ανακατεμένο σόι, ποτέ δεν θα τους περνούσε από το μυαλό να καταπιαστούν. Κάθε του πράξη έχει κάτι απλό και τη βούλα κάποιου ψυχερού μεγαλείου. Του είναι άκοπη προσπάθεια η επιβολή. Η αξία της φύτρας του τόνε σηκώνει πιο ψηλά από την ατομική του αξία. Και αν τύχει και είναι αλήθινα μεγάλος άνθρωπος, τότες έχοντας στυλοπάτι τη φυλή του σηκώνεται σαν πύργος, σαν πανώρια λεύκα, πάνω από τους ανθρώπους τους κοπαδιαστούς. Γιατί η μεγαλοψυχία δεν είναι οργανισμός παράνομος και μοναχικός, μα είναι ριζωμένος βαθιά στη φυλή του, δεμένος με τη σάρκα της και την ψυχή της, και παίρνει τη δύναμη του από τη δική της καλοταίριαστη ζωντάνια. Υπάρχει λοιπόν η φυλή, γιατί το νοιώθουμε μέσα μας πως υπάρχει. Μερικοί θα το πούνε πρόληψη, μα η πρόληψη είναι πολύτιμη και άδικα την καταφρονούν οι φωτισμένοι.»

«Αναγκάζομαι τώρα εδώ να σας διαβάσω κάτι από το γνωστό βιβλίο του Houston Chamberlain Τα Θεμέλια του 19ου Αιώνος, τόσο μου φαίνονται τα λόγια του σωστά:

Μήπως κάθε γνήσια φυλή δεν έχει τη δική της τη δοξασμένη κι ασύγκριτη φυσιογνωμία; Πώς θα μπορούσε να γεννηθεί η ελληνική τέχνη χωρίς Έλληνες; Πόσο γρήγορα η έχθρα της μιας πόλης για την άλλη, σε ένα τόπο τόσο μικρό σαν την Ελλάδα, ξεχώρισε τους φυλετικούς τύπους της καθεμιάς! Πόσο γρήγορα όμως αυτές οι διαφορές ξαναθόλωσαν, όταν οι Ρωμαίοι και οι Μακεδόνες σάρωσαν τον τόπο με το ισοπεδωτικό τους πέρασμα! Και πως κάθε τι που είχε δώσει αθάνατη σημασία στην λέξη «Ελληνικός», χάθηκε σιγά-σιγά όταν από Βορρά, Ανατολή και Δύση καινούργια κοπάδια ξένων εθνών πλημμύριζαν ξακολουθητικά την Ελλάδα και ανακατεύονταν με τους γνήσιους Έλληνες! Η ισότητα, που την προσκυνάει ο Δρ Virchow, είχε τώρα γίνει πραγματικότητα, κάθε τείχος είχε πέσει, κάθε σύνορο είχε χάσει τη σημασία του, η φιλοσοφία είχε καταστραφεί και είχε καλοκαθίσει στη θέση της η πιο γνωστική φρονιμάδα, η περίφημη «κοινή λογική». Η πανέμορφη όμως Ελληνική προσωπικότητα – που χωρίς αυτήν θα ήμασταν όλοι ακόμη σήμερα μισοπολιτισμένοι βάρβαροι – είχε εξαφανιστεί μια για πάντα. Το φυλετικό ανακάτεμα καταστρέφει τον χαρακτήρα.»

Βρείτε το βιβλίο στη Νέα Γενεά

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή

Η Φυλετική Ευγένεια

Άλλο Πολιτικό Γράμμα

Delenda Carthago

Η Φυλή

Φυλετική Έρευνα για τον Ελληνισμό

Κριτικές Αναποδιές

Εκλογή Ποιημάτων