Μπακούνιν: «Η πατρίδα είναι ιερό κι αδιαφιλονίκητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου»

Σε συνέχεια του χθεσινού άρθρου της Ελένης Παπαδοπούλου με τίτλο «Φασισμός και κράτος, τι ισχύει εν τέλει;» ίσως θα έπρεπε να δούμε και την θέση του αναρχικού Μπακούνιν. Στο παρακάτω απόσπασμα ο Μπακούνιν υποστηρίζει ότι το Κράτος δεν είναι η πατρίδα. Το απόσπασμα το βρήκα στο βιβλίο «Μπακούνιν» των εκδόσεων «Πλέθρον».

Το κοινοβουλευτικό κράτος δεν έχει σύνδεση με την Πατρίδα για εμάς. Όπως και το κομμουνιστικό κράτος δε θα είχε σχέση με την πατρίδα. Αυτά είναι κράτη βλαβερά για το Έθνος κι όταν υπάρχουν πρέπει να χαθούν για να ζήσει το Έθνος. Είναι η γνωστή θέση του Ίωνος Δραγούμη αυτή. Από την άλλη το φασιστικό κράτος είναι η ζωή του Έθνους ακριβώς επειδή λειτουργεί υπέρ της ευημερίας του λαού και του Έθνους βασισμένο πάνω στην οικονομική ανεξαρτησία που οδηγεί στην Αυτάρκεια κι ακριβώς για αυτό θεωρείται αντικαπιταλιστικό ή αντικομμουνιστικό αφού και τα δύο αυτά κράτη είναι υπέρ της συσσώρευσης του πλούτου στους λίγους.

Στον Φασισμό η ατομική ιδιοκτησία είναι δικαίωμα μαζί με την παραγωγική εργασία κι εξέλιξη του ατόμου. Στον Αναρχισμό αυτά απορρίπτονται χάριν της προστασίας της ατομικότητας και εχθρικότητας προς την εξουσία και το χρήμα τα οποία θεωρούνται βασικές αιτίες διαφθοράς.

Στο παρόν όμως άρθρο δεν είναι ο στόχος μου να κριτικάρω τον Αναρχισμό και καμία άλλη αντίπαλη ιδεολογία. Ας σκεφτούν όμως αυτοί που κατηγορούν τον Φασισμό για κρατισμό διότι δεν μπορούν να αντιληφθούν για ποιο Κράτος μιλά ο Φασισμός. Ας τα ξεχωρίσουν όλα αυτά διότι η άρνηση ενός Κράτους παραπέμπει σε ιδέες αναρχικές κι όχι εθνικοσοσιαλιστικές. Ας τα ξεχωρίσουν διότι την Πατρίδα και την Εθνικότητα τις αναγνωρίζει κι ο Μπακούνιν πάνω απ’ όλα και τις βασίζει στο αίμα όπως κι ο Εθνικοσοσιαλισμός θα μπορούσαμε να πούμε.

Το ότι αρνούμαστε το παρόν Κράτος δε σημαίνει ότι αρνούμαστε την έννοια του Κράτους. Και το κράτος που επιθυμούμε είναι Εθνικό και Σοσιαλιστικό, δηλαδή Φασιστικό ή αλλιώς Εθνικόν Κράτος. Ένα Κράτος δηλαδή που θα προστατεύει το αίμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία και τη γη των προγόνων μας. Ένα Κράτος δηλαδή που θα συνδέεται με το αίμα και το πνεύμα του Λαού. Από το 1920 ο Ίων Δραγούμης πρότεινε αυτό τον δρόμο: «Εθνικόν σοσιαλισμόν, όχι υπό την γνωστήν έννοιαν, αλλ’ υπό την έννοιαν, ότι η εφαρμογή του θα είναι ανάλογος προς το έθνος και προς την κατάστασιν της εξελίξεώς του». Κι όταν λέει «όχι υπό την γνωστή έννοια» εννοεί όχι υπό την γνωστή μαρξιστική διεθνιστική έννοια.

Η άρνηση του Κράτους είναι Αναρχισμός, όχι Εθνικοσοσιαλισμός. Πάντως ο Μπακούνιν φαίνεται ότι δεν έχει καμία σχέση με αυτό που θεωρείται Αναρχία σήμερα και σε συγκεκριμένα σημεία που έχω τονίσει είμαστε σύμφωνοι μαζί του. Εν τέλει η μόνη θεωρία που είναι ολοκληρωμένη είναι η ένωση του Εθνικισμού με τον Σοσιαλισμό που μαζί οδηγούν στην Αναγέννηση τους λαούς.

Αλέξανδρος Καρράς

bakounin

 

Το κείμενο που ακολουθεί επιμελήθηκε ο Σταμάτης Δημητρίου

Μιχαήλ Μπακούνιν, Το Κράτος δεν είναι η Πατρίδα

Η ευημερία του Κράτους είναι η αθλιότητα του πραγματικού Έθνους, του λαού. Το μεγαλείο και η ισχύς του Κράτους είναι η σκλαβιά του Λαού. Ο Λαός είναι ο φυσικός και νόμιμος εχθρός του Κράτους. Ακόμα και αν ο λαός υποκύπτει -πολύ συχνά αλίμονο- στις αρχές, κάθε αρχή τού είναι μισητή. Το Κράτος δεν είναι η Πατρίδα. Είναι η αφαίρεση, ο μεταφυσικός, μυστικιστικός, πολιτικός, νομικός μύθος της πατρίδας. Οι λαϊκές μάζες όλων των χωρών αγαπούν βαθιά την πατρίδα τους. Αλλά αυτό είναι μια φυσική, πραγματική αγάπη. Ο πατριωτισμός του λαού δεν είναι ιδέα αλλά γεγονός, και ο πολιτικός πατριωτισμός, η αγάπη του Κράτους δεν είναι η ακριβής έκφραση αυτού του γεγονότος αλλά μια εκφυλισμένη έκφραση μέσω μιας απατηλής αφαίρεσης, και πάντα προς όφελος μιας εκμεταλλεύτριας μειοψηφίας.

Η Πατρίδα, η εθνικότητα όπως και η ατομικότητα, είναι ταυτόχρονα ένα γεγονός φυσικό και κοινωνικό, ψυχολογικό και ιστορικό. Δεν είναι μια θεωρητική αρχή. Μπορούμε να ονομάσουμε ανθρώπινη αρχή μόνο ό,τι είναι καθολικό, κοινό σε όλους τους ανθρώπους. Η εθνικότητα τους χωρίζει. Δεν είναι λοιπόν αρχή. Αλλά αυτό που είναι αρχή, είναι ο σεβασμός που ο καθένας πρέπει να έχει για τα φυσικά, πραγματικά ή κοινωνικά γεγονότα. Η εθνικότητα, όπως και η ατομικότητα, είναι ένα από τα γεγονότα αυτά. Οφείλουμε λοιπόν να τη σεβόμαστε. Η καταπίεσή της είναι έγκλημα, και για να μιλήσουμε με τη γλώσσα του Μαντσίνι, αυτή γίνεται ιερή αρχή κάθε φορά που απειλείται ή καταπιέζεται.

Γι’ αυτό, λοιπόν, συναισθάνομαι ειλικρινά και πάντα τον πατριώτη κάθε καταπιεσμένης πατρίδας. Η Πατρίδα αντιπροσωπεύει το ιερό και αδιαφιλονίκητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, κάθε ομάδας ανθρώπων, ενώσεων, κοινοτήτων, περιοχών, εθνών να αισθάνονται, να σκέπτονται, να θέλουν και να δρουν με τον δικό τους τρόπο, και ο τρόπος αυτός είναι πάντα το αναμφισβήτητο αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ιστορικής εξέλιξης. Υποκλινόμαστε, λοιπόν, στην παράδοση, στην ιστορία. Ή, καλύτερα, τις αναγνωρίζουμε όχι γιατί μας παρουσιάζονται σαν αφηρημένα εμπόδια που σχηματίστηκαν μεταφυσικά, νομικά και πολιτικά από τους σοφούς δασκάλους και ερμηνευτές του παρελθόντος, αλλά μόνο γιατί έχουν περάσει πραγματικά στο αίμα και στη σάρκα, στις αληθινές σκέψεις και τη θέληση των σημερινών λαών.