Ρενάν: «Δε γεννήθηκε κανένας μεγαλύτερος από τον Ιησού» Π. Σούτσος: «Το κάλλος της Χριστιανικής θρησκείας»

ΣΟΥΤΣΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ

Ο Ερνστ Ρενάν το 1863 έγραψε το βιβλίο «Ο βίος του Ιησού» στο οποίο παρουσίαζε τη ζωή του Χριστού, τη διδασκαλία Του, την εποχή Του και διάφορους παράγοντες που έπαιξαν ρόλο στην αλλαγή του κόσμου μέσω της Διδασκαλίας Του που ασπάστηκε η ανθρωπότητα. Ενώ έχει πάρα πολλά σωστά συμπεράσματα και αναφέρει ότι ο Χριστός ήταν ο καταστροφέας του Ιουδαϊσμού αρνείται τη θεότητα του Ιησού. Αξίζει όμως να δούμε πως τελειώνει το βιβλίο του: «…οποιαδήποτε και αν πρόκειται να είναι τα απροσδόκητα φαινόμενα του μέλλοντος, τον Ιησού κανένας δεν θα ξεπεράσει. Η λατρεία του θα ανανεώνεται αδιάκοπα, ο θρύλος του θα προκαλεί ανεξάντλητα δάκρυα, οι οδύνες του θα συγκινούν τις ευγενέστερες καρδιές, οι αιώνες όλοι θα κηρύξουν, ότι ανάμεσα στους υιούς των ανθρώπων δεν γεννήθηκε κανένας μεγαλύτερος από τον Ιησού.» Σε άλλο σημείο ο Γάλλος συγγραφέας παραδέχεται με μεγάλο ενθουσιασμό την μεγαλειότητα του Ιησού Χριστού και τον ταυτίζει πολύ σωστά με την ιστορία της ανθρωπότητας: «Ο Ιησούς είναι το πιο μεγάλο θρησκευτικό πνεύμα σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ομορφιά Του είναι αιώνια. Και της βασιλείας Αυτού ουκ έσται τέλος. Ο Ιησούς είναι σε όλες Του τις σχέσεις και εκδηλώσεις μοναδικός. Σε ολόκληρη την ιστορία δεν υπάρχει ούτε ένα πρόσωπο, που θα μπορούσε κανείς να το βάλη κοντά Του. Χωρίς τον Χριστό, είναι αδύνατο να καταλάβη κανείς την ιστορία της ανθρωπότητας».

Screenshot_15

Ο Παναγιώτης Σούτσος το 1864 θα γράψει το μυθιστόρημα «Χαριτίνη ή Το κάλλος της Χριστιανικής θρησκείας» με υπότιτλο «ἀντίδοτον τῶν κατὰ τῆς θεότητος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ληρημάτων τοῦ Ἐρνέστου Ρενάνου». Ο συγγραφέας ανήκε στην Α’ Αθηναϊκή σχολή και ήταν αδελφός του Αλέξανδρου Σούτσου. Στον πρόλογό του αναφέρει τον λόγο που συνέγραψε το συγκεκριμένο μυθιστόρημα:

«Το Σύγγραμα του Γάλλου Ερνέστου Ρενάνου κατά της θεότητας του Ιησού Χριστού, όπερ σκωπτικώς πως και περί του βίου του Θεανθρώπου αποφαίνεται, υπάρχει το δηλητήριον των κοινωνιών εν γένει και ιδίως της Ελληνικής Κοινωνίας, ήτις από του Ιησού Χριστού περιμένει την ολοσχερή εκ του τάφου ανάστασιν καί την αγίαν καί πολυπόθητον φωνήν εκείνου «Δεύρο Λάζαρε έξω!» Ενόμισα καθήκον μου ιερόν και προς την πατρίδα μου και προς την θρησκείαν των πατέρων μου, ην από παιδικών μου χρόνων ελάτρευσα, την συγγραφήν πονήματος χρησιμεύσαντος ως αντιδότου εις το θανατηφόρον ποτόν των ψυχών, όπερ εις την χρυσήν φιάλην της Γαλλικής αγχινοίας κλειόμενον διαδίδεται σήμερον ανά πάσαν την Ανατολήν. Αντίρρησιν θρηκευτικήν ουδείς αναγινώσκει σήμερον. Εις δογμάτων σωρείτην ουδείς πρόσηλοι την εαυτού προσοχήν. Έπρεπε λοιπόν ίνα προσφύγω εις συγγραφήν εσομένην εγχειρίδιον απάντων των νέων και απασών των νεανίδων καί ήτις κρύψει το εθνοσωτήριον φάρμακον υπό το γλυκύ μέλι αναγνώσεως προσηλούσης την καρδίαν. Λαβών διά της αυτής χειρός τους δύο καλάμους μου, τον χαράξαντα τα έπη του Μεσσίου, και ποτέ μεν δια του ενός, ποτέ δε διά του ετέρου πεζογράφων συνεθέμην την Χαριτίνην ή το Κάλλος της Χριστιανικής Θρησκείας, μυθιστόρημα σοβαρόν και ηδύ άμα. Εν αυτώ υπό φιλοσοφικήν ηθικήν, πολιτικήν, και φιλολογικήν έποψιν παρέστησα το ουράνιον αυτό θρήσκευμα, και την γενέτειραν χώραν του Ιησού Χριστού εξεικόνισα, οία διασώζεται, εκ της χειρός λαβών τον αναγνώστην και οδηγήσας αυτόν κατά πάσαν την Παλαιστίνην. Ωσαύτως πιστώς ενεχάραξα εν αυτώ το φοβερόν ιστορικόν δράμα των κατά το έτος 1860 σφαγών της Φοινίκης και Συρίας. Τα εγκόσμια πάθη εν αυτώ τω συγγράματι υπό της θρησκείας και πανταχού η διαπλάττουσα χρηστάς οικογενείας ηθική διαφυλάττεται ανέπαφος και ακεραία.»

Μελέτησα το βιβλίο και αλίευσα από τις σελίδες του τις υπέροχες τοποθετήσεις για την Ορθοδοξία και τον Χριστό, διέκρινα επίσης βαθύτατη γνώση της θρησκείας αλλά και της πνευματικότητάς της. Θεώρησα σημαντικό να ανασύρω λοιπόν το έργο από τη λήθη και να παραθέσω τα σπουδαιότερα αποσπάσματα του μυθιστορήματος αυτού. Επίσης θεώρησα απαραίτητο να αναδείξω το παράδειγμα του Παναγιώτη Σούτσου όπου έδειξε φιλοπατρία και σεβασμό στα ιερά και όσια του Έθνους του σε μια εποχή που η Γαλλία επιχειρούσε να αλλοιώσει με προπαγάνδα της δικής της διανόησης και κουλτούρας. Το αναφέρει ξεκάθαρα στον πρόλογό του, απόσπασμα το οποίο παρέθεσα παραπάνω. Ακολουθούν εξαιρετικά και διαχρονικά αποσπάσματα από το βιβλίο. Εύχομαι ο αναγνώστης να ανοίξει τους ορίζοντές του και να αναζητήσει περαιτέρω γνώση εξ αφορμής των όμορφων αυτών επιλογών που εξυμνούν πράγματι το αληθές κάλλος της θρησκείας μας.

Αλέξανδρος Καρράς

ΠΑΣΑ ΓΥΝΗ ΣΟΥΤΣΟΣ.jpg

«Ναι τον παράδεισον ω Χαριτίνη! Επαναφέρομεν εις την γην συνδεθέντες δια του αγνού χριστιανισμού, και αγαπώμενοι ως τέκνα ενός πατρός του Θεού, και ως ψυχαί αδελφαί, και ως πνεύματα καθαρά εναρμονίως συνυπάρχοντα παρά τον Θεόν.»

«Άγνωστα μυστήρια ηδονών αγνών και οσίων η γυνή εν εαυτή εγκλείει, ευτυχής ο ανήρ ο ανακαλύπτων αυτά. Πάσα χριστιανή και ωραία γυνή εστί κόσμος ευδαιμονίας. Ευτυχείς όσοι ως εγώ, έλαβον παρά του Θεού το δώρον της φλογεράς αισθητικότητος και ουχί εκ χώματος γηίνου, αλλ’ εκ του πυρός ηφαιστείου σώμα εζυμωμένον η ψυχή αυτών ενεδύθη!»

«Η Μωαμεθανή γυνή ουδέν άλλο εις τον άνδρα προσφέρει, η την βάναυσον κτήσι του σώματος. Αλλ’ η Χριστιανή ενούσα την προσφοράν της ψυχής, και ταύτης εξαγιασθείσης και αχράντου γενομένης δια της θρησκείας, προσφέρει απειραρίθμητα θέλγητρα. Δια της ψυχής καλλύνουσα το πρόσωπον, και άλλοτε την αγαθότητα εν αυτώ καθιστώσα μαγευτικήν, και άλλοτε πάλιν καταπτρίζουσα εν αυτώ την αυταπάρνησιν του χριστιανικού έρωτος, και δίδουσα εις πάσαν αρετήν χριστιανικήν και εις παν αίσθημα χριστιανικόν παράστασιν ωραίαν δια χαρακτήρων ωραίων προσώπου, καθίσταται η αληθής ευδαιμονία του ανθρώπου. […] Ημίσεια θεότης και ημίσεια πλάσις η Χριστιανή γυνή παριστά μηστηριώδεις καλλονάς σώματος και ψυχής. Μειδιά; και μετ’ αυτής μειδιά η κτίσις. Βαδίζει; μία καλλονή. Ίσταται; άλλη χάρις. Κάθηται; μαγεία ετέρα. Ομιλεί; αναγινώσκει; σιωπά; σκέπτεται; τα πάντα εισί θέλγητρα. Τοιαύτην μεταβολήν έφερεν η θρησκεία του Ιησού Χριστού και εις τας γυναίκας.»

«Ο Ιησούς Χριστός θεωρεί άπαντας τους λαούς ίσους συνδαιτυμόνας εις την τράπεζαν του Θεού, ήτις εστίν η γη. Ο προφήτης όμως Μωάμεθ θεωρεί τους οπαδούς της θρησκείας του μόνους κυρίους της γης και δικαίωμα έχοντας επί της ζωής και της περιουσίας των Χριστιανών και παντός μη Μωαμεθανού.»

«Η θρησκεία του Χριστού τελειοποιεί τον άνθρωπον, ο πίνων το νάμα του Ευαγγελίου μεταδίδει εν απλότητι, ελεεί εν ιλαρότητι, αισθάνεται προς τον πλησίον αγάπην ανυπόκριτον, φεύγει το κακόν και κολλάται εις το καλόν, ουδέποτε παροξύνεται, αείποτε μακροθυμεί, θλιβόμενος υπομένει, προσευχόμενος προσκαρτερεί και ουδέν κακόν αποδίδει αντί κακού, αλλ’ απών τω σώματι και παρών τω πνεύματι εν σώμα γίνεται μετά του Θεού, και η ψυχή αυτού καθίσταται όλη χαρά, όλη ελπίς, όλη ανάπαυλα, και όλη αγαθωσύνη. Η Χαριτίνη τοιαύτην λαμβάνουσα νοεράν τροφήν, βαθμηδόν εύρισκε την γαλήνην της ψυχής, καθ’ εκάστην το αμάραντον ρόδον της χριστιανικής φιλοσοφίας απέστελλεν εις αυτήν ευωδίαν ήτις διεσκέδαζε την αποφοράν του κόσμου.»

«Ναι! Λατρεύω την θρησκείαν του Χριστού, ήτις διδάσκει την αθανασίαν της ψυχής και την αιωνίαν συμβίωσιν εις κόσμον άλλον δύο λατρευομένων όντων. Ω, αν καθαρισθώ από των επιγείων πόθων και από παντός κτηνώδους αισθήματος καλουμένου υπό των νυν ανθρώπων έρωτος! Ω, αν γίνω άξιος αυτής και του Θεού λάτρης!»

«Όταν προσεύχωμαι προς τον Θεόν ή μετ’ αυτής, ή μακράν αυτής, αισθάνομαι ρίγος ηδονής, ως ο απευθυνόμενος υιός προς φίλτατο πατέρα και συνομιλών μετ’ αυτού, η γειτνίασις του Θεού, προς ον ανακοινώ τους πόθους μου ως από μιας όχθης προς άλλην, με πληροί αισθημάτων υπερτέρων παντός επιγείου αισθήματος και καταφρονήσεως προς τας αισθήσεις και προς όλα τα εγκόσμια. Ευδαίμων και μέγας υπάρχει ο αληθής χριστιανός!»

«Η θρησκεία του Χριστού ως ήλιος καίει και θερμαίνει, αλλά και ως σελήνη χαροποιεί και φαιδρύνει.»

«Η νεωτέρα Ελλάς η τους Τούρκους νικήσασα έδειξε ότι ουδέν ισχυρότερον της πίστεως οσάκις ενούται μετά της πατρίδος»